Kılıçdaroğlu: “Bizim de geçmişte hatalarımız oldu”
![](https://reyhanlihaber.com.tr/wp-content/uploads/2022/11/kilicdaroglu-bizim-de-gecmiste-hatalarimiz-oldu-Yb9C8xZW.jpg)
CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, “Bizim de geçmişte hatalarımız oldu. Siyaset kurumunun da hataları oldu. Ama bu toplumun bir helalleşmeye ihtiyacı var. Bir kucaklaşmaya ihtiyacı var. Birbirimizi dinlemeye ihtiyacımız var. Bunu yapmadığımız takdirde Türkiye’yi büyütemeyiz” dedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Bursa’da TR Düşünce Kulübü üyeleri ile bir araya geldi. Basına açık kısımda bir konuşma gerçekleştiren Kılıçdaroğlu, Pençe – Kilit operasyonunda şehit olan Emre Sevinç’e başsağlığı dileyerek konuşmasına başladı. Kılıçdaroğlu, “Bursalı şehidimize Allah’tan rahmet diliyoruz. Bu ülkede her birimiz bayrağımız, vatanımız için canımızı feda etmeye hazırız. Bizler, CHP olarak söz edeyim iki kırmızı çizgimiz var. Vatan ve bayrağımız. Vatanı, bayrağı ile sorunu olmayan herkesin başımızın üstünde yeri var. Her fikre hürmet duyarız. Fikir farklılığını olmadığı bir yerde aslında büyüme, gelişme olmaz. Niyet dünyasındaki büyüme ve gelişme farklı kanıların birbiriyle rekabet ederek farklı bir geleceğe kapı aralamalarıdır. Bu manada TR Niyet Kulübü’nün Bursa’da kurulması, yeşermesi ve Türkiye ve yurt dışına yayılması hoş bir olay. Bunu kuranlar yaşatanlar Bursa değil, Türkiye’ye hizmet veriyorlar” dedi.
“Türkiye’nin kalkınması için tartışmamız gerekiyor”
Ötekileştirmeden söz eden Kılıçdaroğlu, “Ötekileştirme aslında insan haklarına ters bir davranıştır. Bir insanın kanılarından dolayı, inancından, kimliğinden ötürü ötekileştirirseniz aslında o toplumu kutuplaştırır ve ayrıştırırsınız. İnanç üzerinden siyaset yapanların, bu ülkeye en büyük berbatlığı yaptığını hepinizin bilmesini isterim. Kimin inançlı olup olmadığını yalnızca Allah bilir. Birisinin bir öbür şahsa sen inançlısın yahut değilsin diyerek suçlaması ‘şirktir’. Benim inancımı kim sorgulayabilir? Peygambere bile verilmeyen yetkiyi nasıl bir öteki kişi kullanabilir? Bilhassa muhafazakar dünyadan gelen kardeşlerimin bu bahiste çok hassas olmaları lazım. Herkesin inancı, kimliğini benim başımın üstünde yeri vardır. Hiçbirimiz anne ve babamızı seçme özgürlüğüne sahip değiliz. O vakit benim kimliğim neden siyaset konusu olsun? Neden benim kimliğim hasebiyle ötekileştirilmiş olayım? Kimlikler herkesin gururudur. İnanç, herkesin manevi dünyasının zenginliğidir. Bu türlü bakmamız gerekiyor. Bu türlü bakmayıp, inancı siyasette kullanırsak, kimliği, ömür usulünü siyasette kullanırsak, toplumu asıl meşgul olması gereken alandan koparıp, kendi içinde arbede eden bir topluma dönüştürmüş oluruz. Bugün Türkiye’nin geldiği nokta budur. Türkiye’ni bu noktadan çekip çıkartmamız gerekiyor. Yalnızca siyasetçi olarak ben değil, ülkesinin seven herkesin bu bahiste hassas olması lazım. Şayet biz bu hassaslığı sürdürebilirsek, asıl Türkiye’nin büyümesi, kalkınması için var olan sorunları çözmek için düşünce oluşturabilirsek, iyiliği bu ülkeye o zaman yapmış oluruz” şeklinde konuştu.
“İşsizliği tartışacağımıza insanların kimliklerini tartışıyoruz”
“İşsizlik var. Nasıl çözeceğimizi tartışacağımıza, karşımızdaki insanın kimliğini sorguluyoruz. Bunu neden yapıyoruz? İşsizlik sorunun gizlemek için. Bu siyaset değildir. Bu siyaset Türkiye’ye fayda getirmez. Buradan çıkmamız lazım” diyerek konuşmasını sürdüren Kılıçdaroğlu, “Sosyal devlet dediğimiz bir kavram var. Toplumsal devlet üzerinde yeteri kadar durmuyoruz. Devletin toplumsal olması gerekiyor. Devletin bütün bireylerine yardım etmesi ve kapı aralaması gerekiyor. Düşük gelirli bölümlerin korunması demektir, toplumsal devlet. Devlete toplumsal kimlik verilmesinin temel nedeni budur. Devlet hiç kimsenin yatağa aç girmediği, herkesin işinin aşının olduğu, münasebetiyle o devletin huzurun, rahmetin, kalkınmanın olduğunu bir anlayışı hâkim kılacaktır. Biz toplumsal devleti de tekrar inşa etmek zorundayız. Beşerler fakir olabilirler. Hiç birimiz mal varlığımız ile doğmadık. Giderken de bir şey götürmüyoruz. O vakit doğuş ile vefat ortasındaki tarihi yeterli bilmek ve kıymetlendirmek zorundayız. Gelirken bir şeyimiz yoktu, giderken de yok. O vakit hırsımıza bir hali gem vurmak zorundayız” ifadelerini kullandı.
“Taş yerinde ağır diyoruz”
Kılıçdaroğlu konuşmasını şöyle devam etti: “Gerçekten Türkiye’nin temel problemlerini tartışıp konuşacağız, devletin dini adalettir diyoruz. Kainatın adalet üzerine inşa edildiğini biliyor muyuz? Büyük Yaradanın kainatı adalet üzerine inşa ettiğini biliyor muyuz? Bütün peygamberlerin adaleti ve ahlakı hükümran kılmak için görevlendirildiğini biliyor muyuz? O vakit şunu sormak lazım? Biz adalet konusunda ne yaptık? Adaleti inşa edemezseniz adaleti toplumda hükümran kılamazsanız ülkeye huzur getiremezsiniz. Adalet tıpkı vakitte liyakat demektir. Liyakat işi ehline vermek demektir. Biz hakikaten devleti idaresinde işi ehline veriyor muyuz? Şayet işini ehline vermiyorsak, devlet adaletle ve düzgün yönetilmiyor demektir. Örnek, siz bankanın idare şurası üyeliğine bankacılıkla hiç ilgisi olmayan birini tayin ederseniz, bir arkeolog getirirseniz olur mu? Arkeolog başımızın üstünde yeri var, o işini en uygun formda yapar. Lakin taş yerinde ağır diyoruz. Taş yerinde ağırsa arkeolog kendi alanında, finansçı kendi alanında, güreşçi kendi alanında vazife yapmalıdır. Bu devlette liyakat demektir. Kabe’nin anahtarının sevgili Peygamberimiz tarafından nasıl işi ehline verdiğini bilmemiz için o gerçeği bilmemiz lazım. Biz bunları yapmıyoruz”
“Siyasette uygarca tartışma alanı Türkiye’de yok”
Çok sorunların olduğunu, farklı düşünenlerin bir araya gelerek tartışmasının değerli olduğunu ifade eden Kılıçdaroğlu, “Bu manada ben liderleri ve konuşmacıları yürekten kutluyorum. Farklı görüşten insanların bir ortaya gelip tartışmaları biz buna istişare diyoruz. Uygarca konuşma diyoruz. Akıl akıldan üstündür. Benim görmediğimi bir lideri görebilir. Devirli bizdeki siyasete. Siyasette uygarca bir tartışma alanı Türkiye’de yok. Ben 1970’li yılları biliyorum. Genel liderler çıkardı televizyonlarda uygarca tartışırlardı. Gazeteciler sorardı karşılık verirlerdi. Ne oldu da biz geriye gittik. Neden biz beşerlerle bir ortaya gelip tartışmıyoruz. Bir televizyoncu arkadaş dedi ki; bayramda bütün parti önderleri ile röportaj yapmak istediklerini söyledi. Ben de teklifimi sundum. Bütün önderleri davet edin, bir bayramda çıkalım televizyona hiç siyasete girmeyelim, çocukluğumuzu, gençliğimizi, aşkımızı, evliliğimizi anlatalım. Bu beşerler bizim insan olduğumuzu görsünler. Kimse kabul etmedi. Elbette bizim ağladığımız, sevindiğimiz, çocuklarımız oldu. Tıpkı apartmanda bir cenaze olduğunda biz televizyon, radyo açmayız. Biz bu hasretlerden giderek uzaklaşıyoruz. Temel problemimiz budur. Bir arkadaşımız konuşurken tabir etti, birden fazla arkadaş siyaset dışıdır diye. Hiç kimse siyaset dışı değildir. Otobüs fiyatı, içtiğini suyun fiyatını belirleyen de siyasettir. Uçağa bindiğiniz biletin fiyatını da belirleyen siyasettir. Kurduğunuz fabrikanın müsaadesini almak için başvurduğunuz yerde siyasettir. Siyasetin ahlaklı yerde büyümesini ve gelişmesini sağlamamız gerekiyor. Etik kıymetlere önem vermemiz gerekiyor. Kirli insanların siyasetten arınması lazım” dedi.
“Siyaset zenginleşme aracı değildir”
“Siyaset zenginleşme, köşeyi dönme aracı değildir” diyen Kılıçdaroğlu, “Siyasetin özü halka hesap vermektir. Çocuk doğduğu andan itibaren vergi öder. Mama, süt, bez vergi. Şuan bir tek teneffüs ettiğimiz havada vergi yok. İlerde olur mu bilmem. Pekala gelişmiş ülkelerle bizim aramızdaki temel fark nedir? O ülkelerde siyasetçi harcadığı her kuruşun hesabını vermek zorunda. Aksi takdirde siyaset yapamaz. Milletin ortasına bile giremez. Demokrasiyi şayet geliştirmek istiyorsak her birimiz milletvekili geldiğinde sormalıyız. Bunu kaça yaptık’ diye. Hesap vermesi lazım. Devletin sırrı değil ki. Yapmışsın hastane başımın üstüne. Yapmışsın yol köprü başımın üstüne. Zaten kimse niye yaptın demiyor. Kaça yaptın diye, kaça mal ettin sen bunu diye soruyorsun. Bunun cevabını almak zorundayım. Bunun cevabını siyasetçi olarak ben sorduğumda koro halinde diyorlar, ‘Vay bak bunlar yola karşı, köprüye karşı, hastaneye karşı’. Değiliz arkadaş. Kaça yapıldığını soruyoruz. Demokrasi adına, vatandaş adına soruyoruz bütün bunları” diye konuştu.
“Türkiye teknoloji çağını kaçırmaması gerekiyor”
Türkiye’nin teknoloji çağını kaçırmaması gerektiğinin altını çizen Lider Kılıçdaroğlu, “Türk vatandaşı, artık Almanlar. 2 kişi kovid-19 aşısını buldular. 2 kişinin Alman iktisadına yaptıkları katkı ne kadar? Üç yılda 140 milyar doların üzerinde. Demek ki bir toplumu taşıyan nedir? O zeki dediğimiz insanlardır, yeni buluşlardır. O yeni buluşları şayet sağlayamazsanız mümkün değil ilerleyemezsiniz. Osmanlı Sanayi İhtilali’ni kaçırdığı için battı. Elin oğlu tüfeği icat etmiş, sen yalın kılıçla gidiyorsun. Ne yapıyor? 500 metreden seni indiriyorlar. İstediğin kadar güçlü ol. Kılıç, öbür tarafta tüfek var. Siz teknoloji çağını kaçırırsanız çok daha büyük bir felaketle Türkiye karşı karşıya kalacak. Teknoloji çağını kaçırırsak Türkiye nasıl yakalayacak bunu? Nasıl yakalıyor? Üniversite, bir toplumu ileriye taşıyan temel kurumlardır. Her türlü niyetin özgürce tartışıldığı yerlerdir. Üniversitede farklı düşündü diye üniversite hocasını üniversiteden attık. ya Allah aşkına farklı düşünmek kadar bedelli bir şey olabilir mi? Pek çok problemimiz var. Bu problemleri aşabiliriz. Asla karamsar değilim, asla. Bu ülkede bu milletin ferasetine güveniyorum. Sonuçta bu millet hakikaten de kendi tarihini, kendi kültürünü, kendi ülkesine, kendi bayrağını saygılı ve sahip çıkan bir millettir. Bugüne kadar Cumhuriyet Halk Partisi olarak eksikliklerimiz oldu mu? Dünya kadar yanlış oldu mu, dünya kadar? Eksiğimiz oldu yanlışımız da oldu. Her şeyimiz oldu. Ancak size rahatlıkla şunu söyleyebilirim. Son 10 yılda siyasal partiler ortasında en büyük değişimi yaşayan parti Cumhuriyet Halk Partisi’dir. Halkın partisi olmuştur. Halkın partisi. Herkesin kimliği şerefidir. Herkesin yaşam tarzına saygı gösterilir. Herkesin inancı, onun manevi dünyasının zenginliğidir. Biz sadece ve sadece o insan inancını nerede yerine getirmek istiyorsa belediye başkanlarıma şunu söylerim. Bulunduğunuz beldede cami mi, kilise mi, havra, cemevi mi, insanlar nerede Allah’a ibadet etmek istiyorlarsa oraları tertemiz yapacaksınız. Gitsin ibadetini yapsın. Buna misal pek çok şeyi hayata geçireceğiz. Allah nasip eder de Millet İttifakı olarak iktidar olursak Türkiye’nin 5 yıl içinde kararlılıkla, azimle, aşacağını daima birlikte göreceksiniz” ifadelerine yer verdi.
“Bizim de geçmişte kusurlarımız oldu”
Helalleşme üzerine de kısa bir değerlendirme yapan Kılıçdaroğlu, “Çok kutuplaştık. Birbirimize farklı gözlerle bakmaya başladık. Bizim de geçmişte kusurlarımız oldu. Siyaset kurumunun da kusurları oldu. Fakat bu toplumun bir helalleşmeye gereksinimi var. Bir kucaklaşmaya muhtaçlığı var. Birbirimizi dinlemeye gereksinimimiz var. Bunu yapmadığımız takdirde Türkiye’yi büyütemeyiz. Yine o kısır tartışmaları içinde siyaset alır başını gider. Kaybeden Türkiye ve bizim insanımız oldu. Yurt dışına giden o hocalarımızı büyük başarılara imza atan hocalarımızı ve gençlerimizi yine Türkiye’ye davet etmeliyiz. Türkiye’ye gelmeliler. Burada çalışmalılar. Üniversite olmalı ancak hoş üniversitelerimiz. Üniversitelerimizin kültürü olmalı. Üniversitelerimizin geleceği, geleceği inşa etme üzere bir ruhu olmalı, bir yapısı olmalı, bir bilimsel altyapısı olmalı” dedi.
Toplantının ikinci kısmı basına kapalı gerçekleştirildi. Üyelerden yazılı alınan sorular, Kılıçdaroğlu tarafından cevaplandı. – BURSA